Tổng quan về cao huyết áp: nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Trung tâm Y khoa Sài Gòn Medic
Chuyên khoa: NỘI TỔNG QUÁT

29-01-2026

Lượt xem:  242

BS.CK1 TRẦN ĐÌNH VŨ

Tư vấn chuyên môn bài viết

BS.CK1 TRẦN ĐÌNH VŨ

Trung Tâm Y Khoa Sài Gòn - Saigon Medic

Mục lục

    Huyết áp là gì?

    Huyết áp là áp lực của máu khi nó được tim bơm đi khắp cơ thể thông qua các động mạch. Huyết áp được tạo ra khi tim co bóp để đẩy máu vào động mạch và tiếp tục duy trì áp lực này trong suốt chu kỳ tuần hoàn của máu.

    Huyết áp thường được đo theo hai chỉ số:

    • Huyết áp tâm thu (Systolic Pressure): Là áp lực cao nhất trong động mạch khi tim co bóp và đẩy máu ra ngoài. Đây là con số đứng trước trong kết quả đo huyết áp (ví dụ: 120/80 mmHg, thì 120 là huyết áp tâm thu).
    • Huyết áp tâm trương (Diastolic Pressure): Là áp lực trong động mạch khi tim ở trạng thái nghỉ ngơi giữa các nhịp đập, tức là khi tim nạp lại máu. Đây là con số đứng sau trong kết quả đo huyết áp (ví dụ: 120/80 mmHg, thì 80 là huyết áp tâm trương).

    Huyết áp bình thường ở người trưởng thành dao động khoảng 120/80 mmHg.

    Quy trình đo huyết áp

    Cao huyết áp là gì?

    Dựa trên khái niệm về huyết áp kể trên, thì cao huyết áp (y khoa gọi là tăng huyết áp) là tình trạng khi áp lực máu tác động lên thành động mạch cao hơn mức bình thường. Đây là một bệnh lý mãn tính phổ biến, và nếu không được kiểm soát tốt, có thể dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe, như bệnh tim, đột quỵ, suy thận và các biến chứng khác.

    Huyết áp được coi là cao khi chỉ số huyết áp tâm thu từ 130 mmHg trở lên và/hoặc huyết áp tâm trương (diastolic) từ 80 mmHg trở lên. Ví dụ, một người có huyết áp 140/90 mmHg được coi là bị cao huyết áp.

    Tại sao huyết áp quan trọng?

    Huyết áp là chỉ số quan trọng để đánh giá sức khỏe tim mạch và khả năng lưu thông máu trong cơ thể. Theo dõi huyết áp giúp phát hiện sớm các nguy cơ bệnh lý liên quan đến tim mạch và đảm bảo duy trì sức khỏe ổn định.

    Triệu chứng lâm sàng thường có ở cao huyết áp

    Cao huyết áp thường được gọi là "kẻ giết người thầm lặng" vì nó thường không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, khi huyết áp quá cao, người bệnh có thể gặp một số triệu chứng như:

    • Đau đầu: Thường xuyên bị đau đầu, nhất là vào buổi sáng.
    • Chóng mặt: Cảm giác chóng mặt, mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
    • Đau ngực: Đau hoặc cảm thấy nặng ngực, khó thở.
    • Nhìn mờ: Gặp vấn đề về thị lực, nhìn mờ hoặc có thể xuất hiện đốm sáng.
    • Tim đập nhanh: Nhịp tim tăng nhanh, đánh trống ngực.
    • Chảy máu mũi:  Nếu bạn bị chảy máu mũi thường xuyên và có tiền sử cao huyết áp, đặc biệt là nếu chảy máu mũi đi kèm với các triệu chứng khác như đau đầu dữ dội, chóng mặt hoặc mờ mắt, bạn nên đi khám bác sĩ ngay lập tức. Đây có thể là dấu hiệu của việc huyết áp đang ở mức nguy hiểm.

    Cách duy nhất để biết chắc chắn bạn có bị tăng huyết áp hay không là đo huyết áp. Sau đó, bạn có thể làm việc với bác sĩ để tìm ra các phương án điều trị hiệu quả nhất để duy trì huyết áp của bạn ở mức khỏe mạnh.


    Theo dõi Trung tâm Y khoa Sài Gòn - Saigon Medic để cập nhật thêm nhiều kiến thức về sức khỏe và nhận các ưu đãi trong thời gian tới cùng bác sĩ quý vị nhé!


    Nguyên nhân dẫn đến hoặc làm tăng nguy cơ mắc cao huyết áp

    Cao huyết áp, hay tăng huyết áp, có thể phát triển do nhiều nguyên nhân khác nhau. Một số nguyên nhân chính làm tăng nguy cơ cao huyết áp có thể kể đến như:

    Yếu tố di truyền: Nếu trong gia đình bạn có người mắc cao huyết áp, nguy cơ bạn bị cao huyết áp cũng tăng cao.

    Lối sống không lành mạnh:

    • Chế độ ăn uống không cân bằng: Ăn quá nhiều muối (natri), đường, thực phẩm chế biến sẵn và chất béo bão hòa có thể làm tăng nguy cơ cao huyết áp.
    • Thiếu vận động: Lối sống ít vận động dẫn đến tăng cân và béo phì, là yếu tố nguy cơ chính gây cao huyết áp.
    • Hút thuốc lá: Hút thuốc gây tổn hại mạch máu, làm tăng nguy cơ xơ cứng động mạch và cao huyết áp.
    • Uống rượu bia: Tiêu thụ rượu bia quá mức có thể làm tăng huyết áp và gây ra các vấn đề về tim mạch.

    Thói quen uống rượu bia không tốt cho sức khỏe

    Căng thẳng, áp lực tinh thần: Căng thẳng kéo dài có thể làm tăng huyết áp tạm thời và nếu không được kiểm soát, có thể dẫn đến cao huyết áp mãn tính.

    Bệnh lý:

    • Bệnh thận: Suy giảm chức năng thận hoặc các vấn đề về thận khác có thể làm tăng huyết áp.
    • Rối loạn nội tiết: Các bệnh lý như hội chứng Cushing, cường giáp hoặc u tuyến thượng thận có thể gây cao huyết áp.
    • Đái tháo đường: Người bị tiểu đường có nguy cơ cao mắc bệnh cao huyết áp do tổn thương mạch máu.

    Tuổi tác, lão hóa: Huyết áp thường tăng theo tuổi tác do các mạch máu cứng lại và mất tính đàn hồi.

    Thừa cân và béo phì: Trọng lượng cơ thể dư thừa gây áp lực lên tim và mạch máu, dẫn đến tăng nguy cơ cao huyết áp.

    Một số loại thuốc: Các loại thuốc như thuốc tránh thai, thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs), thuốc chống trầm cảm và một số loại thuốc kháng sinh có thể làm tăng huyết áp.

    Hội chứng ngưng thở khi ngủ: Tình trạng ngưng thở ngắn và lặp lại trong khi ngủ có thể làm tăng huyết áp.

    ⟹ Tìm hiểu thêm về Đột quỵ là gì? Giải mã căn bệnh nguy hiểm và những hiểu lầm phổ biến

    Cách phòng ngừa cao huyết áp

    Phòng ngừa cao huyết áp là việc cần thiết để bảo vệ sức khỏe và duy trì chất lượng cuộc sống. Một số biện pháp phòng ngừa hiệu quả mà bạn có thể áp dụng trong cuộc sống hàng ngày như:

    • Chế độ ăn uống hợp lý: Hạn chế muối, đường và chất béo bão hòa trong khẩu phần ăn. Ăn nhiều hơn rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt…
    • Tập thể dục đều đặn: Dành ít nhất 30 phút mỗi ngày cho các hoạt động thể chất như đi bộ, chạy, bơi lội hoặc yoga để duy trì huyết áp ổn định.
    • Quản lý căng thẳng: Học cách thư giãn và quản lý stress thông qua thiền, yoga, hoặc các hoạt động giải trí lành mạnh.
    • Duy trì cân nặng hợp lý: Kiểm soát cân nặng thông qua chế độ ăn uống và luyện tập đều đặn để giảm nguy cơ cao huyết áp.
    • Hạn chế chất kích thích: Tránh xa thuốc lá, hạn chế rượu bia và giảm tiêu thụ caffeine để bảo vệ sức khỏe tim mạch.
    • Ngủ đủ giấc vào ban đêm: Một nghiên cứu cho thấy những người bị mất ngủ hoặc ngủ ít hơn 6 tiếng mỗi đêm có khả năng mắc cao huyết áp gấp 3 lần so với những người ngủ hơn 6 tiếng mỗi đêm
    • Kiểm tra huyết áp định kỳ: Theo dõi huyết áp thường xuyên, đặc biệt nếu bạn có các yếu tố nguy cơ, để phát hiện và can thiệp kịp thời.

    Lưu ý: cao huyết áp không chỉ là bệnh của người già!

    Cao huyết áp mặc dù thường liên quan đến người lớn tuổi, nhưng thực tế có thể xảy ra ở mọi độ tuổi, kể cả trẻ em và thanh thiếu niên. Đáng chú ý là tình trạng này đang dần trẻ hóa. Bác sĩ Trần Đình Vũ, chuyên gia của Saigon Medic, khoa Nội thần kinh, cho biết trong quá trình khám chữa bệnh đã trực tiếp chẩn đoán, điều trị cho rất nhiều người trẻ từ 25 - 40 tuổi mắc căn bệnh này, thậm chí bị đột quỵ, xuất huyết não và nhồi máu não có liên quan đến cao huyết áp.

    Vì vậy, các bạn cần phải có ý thức tốt và chỉnh đốn lại lối sống để phòng ngừa tăng huyết áp và các biến chứng của nó bằng việc hạn chế căng thẳng, ăn uống lành mạnh, giảm muối, ăn nhiều rau quả, tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày, duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế thuốc lá, bia rượu và kiểm tra sức khỏe định kỳ.

    Kết luận

    Trên đây Saigon Medic vừa cung cấp những thông tin tổng quan về cao huyết áp. Đây là một vấn đề sức khỏe cần được quan tâm và phòng ngừa sớm. Việc duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống khoa học và kiểm tra sức khỏe định kỳ là những biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc bệnh. Nếu bạn gặp phải bất kỳ triệu chứng nào liên quan đến cao huyết áp, hãy chủ động tìm đến các chuyên gia y tế để được tư vấn, kiểm tra và điều trị kịp thời.

    Đặt lịch khám

    Copyright 2024® by SAIGON MEDIC. All rights reserved.

    Các thông tin trên website saigonmedic.com chỉ dành cho mục đích tham khảo, tra cứu. Khuyến nghị Quý khách hàng không tự ý áp dụng, nên liên hệ bác sĩ để được tư vấn.