Bệnh Viêm Tai Giữa: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Viêm tai giữa là một trong những bệnh lý tai mũi họng phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Bệnh xảy ra khi vùng tai giữa bị viêm nhiễm, tích tụ dịch, gây đau nhức, ù tai và giảm thính lực. Nếu không được phát hiện và điều trị đúng cách, viêm tai giữa có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như thủng màng nhĩ, viêm xương chũm hoặc mất thính lực vĩnh viễn. Hiểu rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng tránh viêm tai giữa sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe thính giác cho bản thân và gia đình.

Viêm tai giữa là gì - Những điều cần biết về viêm tai giữa

1. Viêm tai giữa là gì?

Viêm tai giữa là tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở niêm mạc khoang tai giữa (hay còn gọi là hòm nhĩ) – khu vực nằm giữa màng nhĩ và các cấu trúc của tai trong. Khi bị viêm, dịch (dịch trong, dịch nhầy hoặc dịch mủ) có thể tích tụ trong hòm nhĩ, gây đau, ù tai và giảm thính lực.

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất ở trẻ nhỏ do cấu trúc tai và hệ miễn dịch còn yếu.

Các dạng thường gặp của viêm tai giữa bao gồm:

• Viêm tai giữa cấp tính: thời gian mắc bệnh dưới 3 tuần.
• Viêm tai giữa mạn tính / viêm tai giữa tiết dịch: tình trạng kéo dài, dịch tồn đọng lâu trong tai giữa.

Hình ảnh mô phỏng cấu trúc tai người

2. Nguyên nhân gây viêm tai giữa

Một số nguyên nhân và yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm tai giữa gồm:

• Bệnh lý đường hô hấp trên: viêm mũi, viêm họng, viêm xoang, viêm amidan, hoặc viêm VA có thể làm tắc vòi nhĩ – con đường dẫn lưu giữa mũi họng và tai giữa – khiến dịch ứ đọng và gây viêm.
• Tắc nghẽn vòi nhĩ: do phù nề hoặc cấu trúc bất thường vùng mũi họng.
• Chấn thương tai hoặc thay đổi áp lực: như khi đi máy bay, lặn, hoặc do ngoáy tai sâu gây thủng màng nhĩ.
• Vệ sinh tai, mũi, họng kém: tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus phát triển.

3. Triệu chứng viêm tai giữa thường gặp

Khi mắc bệnh viêm tai giữa, người bệnh có thể gặp các triệu chứng sau:

Lưu ý: Ở thể viêm tai giữa tiết dịch, triệu chứng có thể nhẹ, không rõ ràng, không đau nhiều nhưng nghe kém kéo dài.

4. Chẩn đoán viêm tai giữa

Để xác định chính xác bệnh, bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng sẽ:

• Soi tai (otoscope): quan sát màng nhĩ xem có đỏ, phồng, tụ dịch hoặc thủng hay không.
• Nội soi tai hoặc kính hiển vi soi tai: trong trường hợp cần đánh giá kỹ hơn.
• Đo thính lực, đo chức năng tai giữa: áp dụng cho trường hợp tái phát hoặc viêm kéo dài, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

5. Cách điều trị viêm tai giữa

5.1. Điều trị nội khoa

• Kháng sinh: sử dụng trong các trường hợp viêm tai giữa cấp do vi khuẩn.
• Thuốc giảm đau, hạ sốt: Paracetamol là lựa chọn phổ biến và an toàn.
• Thuốc chống viêm hoặc corticosteroid ngắn ngày: giúp giảm phù nề.
• Thuốc nhỏ tai: tùy vào tình trạng màng nhĩ, bác sĩ sẽ chỉ định loại phù hợp.
• Thuốc làm thông mũi: hỗ trợ thông thoáng vòi nhĩ, giúp tai giữa dẫn lưu tốt hơn.

5.2. Can thiệp thủ thuật hoặc phẫu thuật

Khi điều trị bằng thuốc không hiệu quả hoặc bệnh tái phát nhiều lần, có thể cần phải:

• Chích rạch màng nhĩ / đặt ống thông nhĩ: giúp thoát dịch ra ngoài.
• Cắt amidan hoặc nạo VA: khi tổ chức này phì đại, chèn ép vòi nhĩ.
• Phẫu thuật vá màng nhĩ, lấy tổ chức viêm hoặc cholesteatome: khi có biến chứng nặng.

6. Biến chứng của viêm tai giữa nếu không điều trị kịp thời

Viêm tai giữa kéo dài hoặc tái phát nhiều lần có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như:

• Thủng hoặc xơ hóa màng nhĩ → giảm thính lực
• Viêm xương chũm (phía sau tai)
• Mất thính lực vĩnh viễn nếu viêm lan vào tai trong
• Biến chứng nội sọ: viêm màng não, áp xe não, liệt dây thần kinh mặt, viêm tĩnh mạch xoang...

Viêm tai giữa mạn tính thường gây thủng màng nhĩ, hình thành sẹo và nhiễm khuẩn nặng trong tai giữa

7. Cách phòng tránh viêm tai giữa hiệu quả

Để phòng ngừa bệnh viêm tai giữa, bạn nên:

• Giữ vệ sinh tai đúng cách: không ngoáy tai sâu, không để nước bẩn vào tai.
• Điều trị sớm các bệnh đường hô hấp: tránh lan viêm lên tai giữa.
• Xì mũi nhẹ nhàng: bịt một bên mũi khi xì để tránh đẩy vi khuẩn lên vòi nhĩ.
• Giữ môi trường sống sạch sẽ: hạn chế khói thuốc và ô nhiễm.
• Tiêm vắc-xin phòng bệnh: theo khuyến nghị của bác sĩ.
• Khám tai mũi họng định kỳ: nhất là với trẻ nhỏ hoặc người hay bị tái phát.

Khi nào nên đến bác sĩ?

Nếu bạn hoặc con bạn có triệu chứng đau tai, ù tai, chảy dịch hoặc nghe kém, hãy đến khám tại Trung tâm Y khoa Sài Gòn (Saigon Medic) để được bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng chẩn đoán và điều trị đúng cách.
Phát hiện sớm – điều trị kịp thời giúp bảo vệ thính lực và tránh biến chứng nguy hiểm.

Trung tâm Y khoa Sài Gòn rất mong được phục vụ và chăm sóc sức khỏe cho quý khách!

• Hotline: 0973 721 739
• Email: info@saigonmedic.com
• Zalo: 0911.037.865
• Quầy lễ tân: Số 305A Điện Biên Phủ, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP Hồ Chí Minh

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Khi có triệu chứng, anh/chị nên đi khám để được tư vấn đúng tình trạng.